Blog

Sila

Waarom zijn er in het boeddhisme geen geboden? De eenvoudige reden is dat er in het boeddhisme geen enkele autoriteit is die iets kan gebieden of verbieden. Dat is heel anders dan in de monotheïstische religies. De sila daarentegen is iets waarvoor je vrij kunt kiezen.

Toevlucht

‘Buddham saranam gacchami’, ik neem mijn toevlucht tot de Boeddha. Zo klinkt het in zowat alle boeddhistische tradities in de wereld. Maar wat is toevlucht?

Letterlijk

Enkele dagen geleden kreeg ik het bericht dat Broeder Jeroen overleden was. Jeroen Witkam was de eerste zenleraar bij wie ik, eind jaren ’80, een sesshin deed, in het trappistenklooster in Zundert, waar hij abt was. Ik herinner mij nog levendig de eerste zin waar Broeder Jeroen die week iedere teisho mee begon.

De Boeddha van de onstuitbare inzet

In een interview kreeg ik ooit de vraag: wat is de zin van het leven? Wat ik juist geantwoord heb herinner ik me niet meer. Het enige wat ik mij herinner is dat ik de vraag afwees als zinloos. Een veel zinvollere vraag lijkt mij: wat maakt het leven zinvol? Wat geeft iemand het gevoel van zinvol te leven. Dat is een vraag die iedereen voor zichzelf te beantwoorden heeft.

De Boeddha die bereid is te delen

Wat zou er gebeuren als er op aarde een cultuur ontstond die de mens als de kroon op de schepping ziet? Die de mens eigendomsrecht geeft over de natuur. Die de mens het recht geeft om zich eindeloos en nietsontziend te verrijken. Wat als we uit het oog zouden verliezen dat mens zijn iets is wat we doen in relatie? In relatie met elkaar en in relatie met onze omgeving, met de aarde.

De onwankelbare Boeddha

Ik vroeg ooit aan Jon Kabat-Zinn ’Waarom heb je het mindfulness based genoemd en niet compassion based?’ Het was een retorische vraag. We wisten allebei het antwoord. ‘Mindfulness’ was voor hem een ‘umbrella term’ om te verwijzen naar de boeddhistische achtergrond van zijn stressreductie-programma en een woord als ‘compassion’ zou in een ziekenhuis niet gewerkt hebben. De medische wereld is, toch aan de oppervlakte, heel rationeel.

Een grenzeloze leegte

'Alle Boeddha's en alle bewuste wezens zijn niets anders dan de ene geest. Er is geen andere dharma. Deze geest bestaat al sinds het begin der tijden. Hij is nooit geboren of uitgedoofd. Hij is noch groen noch geel. Hij heeft geen vorm of verschijning. Hij behoort niet tot bestaan of niet-bestaan. Hij is niet nieuw of oud. Hij is niet lang, kort, groot of klein. Hij is voorbij alle beperkingen van namen en tekens. Dit is wat het is. Begin erover te redeneren, en je raakt meteen in de war. Het is als een grenzeloze leegte die niet kan worden doorgrond of gemeten.’